23 września 1976 roku powstał Komitet Obrony Robotników (KOR) – jedna z najważniejszych organizacji opozycyjnych w czasach PRL. Bezpośrednim impulsem do jego utworzenia były represje, które dotknęły uczestników robotniczych protestów w Radomiu, Ursusie i Płocku. W czerwcu 1976 roku pracownicy wyszli na ulice po ogłoszeniu przez władze drastycznych podwyżek cen żywności. Po stłumieniu protestów wielu robotników zostało zatrzymanych, skazanych, pobitych lub pozbawionych pracy.
W odpowiedzi na te wydarzenia grupa przedstawicieli opozycji i środowisk inteligenckich postanowiła zorganizować systematyczną pomoc dla represjonowanych. KOR zapewniał robotnikom i ich rodzinom wsparcie finansowe, pomoc prawną i opiekę lekarską. Dokumentował także przypadki represji i łamania praw człowieka, przekazując informacje o nich społeczeństwu. Domagał się uwolnienia zatrzymanych oraz przywrócenia do pracy osób zwolnionych w związku z udziałem w protestach.
Powstaniu Komitetu towarzyszył „Apel do społeczeństwa i władz PRL”, pod którym podpisało się 14 osób. Wśród sygnatariuszy znaleźli się m.in. Jacek Kuroń, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Edward Lipiński, ks. Jan Zieja oraz Wojciech Ziembiński.
Działalność KOR od początku spotykała się z reakcją aparatu bezpieczeństwa PRL. Jego członkowie i współpracownicy byli obserwowani, zatrzymywani i poddawani różnym formom represji. Już w dniu powstania Komitetu, 23 września 1976 roku, Służba Bezpieczeństwa rozpoczęła działania operacyjne przeciwko jego środowisku, prowadzone pod kryptonimem „Gracze”.
Rok później KOR przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”, rozszerzając swoją działalność na obronę praw obywatelskich i wspieranie niezależnych inicjatyw społecznych. Organizacja zakończyła działalność 23 września 1981 roku, podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”.
Komentarze